{"id":13,"date":"2025-09-17T07:34:25","date_gmt":"2025-09-17T07:34:25","guid":{"rendered":"https:\/\/new.toneelbilderdijk.nl\/?page_id=13"},"modified":"2025-09-21T16:07:44","modified_gmt":"2025-09-21T16:07:44","slug":"historie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/toneelbilderdijk.nl\/?page_id=13","title":{"rendered":"Historie"},"content":{"rendered":"\n
\n

Onderstaand treft u een schets aan van het Markelo van eind 19e eeuw en het ontstaan van de Rederijkerskamer Bilderdijk in 1867<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

MARKELO<\/p>\n\n\n\n

Wanneer je even stilstaat bij de historie van Bilderdijk, vraag je je af wat voor mensen dat waren die in 1867 het inzicht en het doorzettingsvermogen hadden om een vereniging op te richten en in stand te houden die inmiddels ruim 150 jaar in een behoefte zou voorzien. In welke maatschappelijke omgeving leefden deze mensen en wat voor sfeer heerste er toen in ons dorp.<\/p>\n\n\n\n

Teneinde antwoorden te vinden op deze vraagstellingen zijn we eens in de oude archieven gedoken.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

In verband met het 125 jarig jubileum van Bilderdijk (1992) gaf Jan Stoelhorst een schets van Markelo en het ontstaan van Bilderdijk; een gedeelte hiervan geven wij onderstaand weer: \u201cOm een nader stemmingsbeeld van Markelo anno 1867 te schetsen, geven we een beschrijving van een wandeling die we vanuit de richting Goor door het dorp maken. <\/p>\n\n\n\n

Vanaf het huidige kruispunt Irenestraat\/Beatrixstraat zien we zo hier en daar een woning staan. In het oog springend is de nieuwe Pastorie (het huidige waterschapsgebouw) waarin Ds. Budde woont (inmiddels geen waterschapsgebouw meer; red.).Waar nu de hoge gebouwen van de Landbouwco\u00f6peratie staan, zien we akkertjes en wat weilanden. Op de plaats van het gemeentehuis staat nog de woning van de fam. Dijkink.<\/p>\n\n\n\n

Ongeveer ter hoogte van de Rabobank (destijds aan het Beaufortplein; red.) staat de boerderij van de fam. Meenderink. Voor Eungs Sch\u00f6ppe staat een grote boerderij met ernaast een paar hooibergen. Op het huidige Coberco-complex staan een paar kleine boerderijtjes, enkele armenhuisjes en een weeffabriekje. Ter hoogte van het vroegere pand Wonnink (tegenwoordig PLUS-markt; red.) zien we het grote zakenpand vanStokkentreeft, met aan de overkant van de weg een groot opslagmagazijn. Rond de kerk is het volgebouwd met een gevarieerd assortiment aan woningen. Caf\u00e9 Smit is nog de tapperij annex logement van Abrahams.<\/p>\n\n\n\n

Vervolgens zien we langs de Grotestraat tot aan de huidige Tolweg en langs het begin van de tegenwoordige Taets van Amerongenstraat verschillende woningen, tapperijen, bierbrouwers, handwerkslieden enz. Achter het huidige tweewielercentrum staat de school. Dit is het hele dorp zodat we daarmee al aan het eind van onze wandeling zijn.<\/p>\n\n\n\n

We zijn geen auto’s, tractoren, brommers e.d. tegen gekomen. Alom rust, slechts verstoord door luidkeels om de huizen scharrelende kippen en enkele koeien en varkens die in verte wat misbaar maken. Een groepje kinderen dat op klompen over straat rent, enkele vrouwen die (bij gebrek aan krant, radio of televisie) in groepjes de laatste nieuwtjes doorvertellen en een boer die met paard en wagen naar Stokkentreeft gaat om er wat graan en boter af te leveren, veevoer en een beetje kunstmest (om te proberen) in te kopen en tegelijk wat pannenkoekenmeel en zout voor z’n vrouw meeneemt.<\/p>\n\n\n\n

Ziedaar het beeld van rust, stilte en vaste patronen, ontstaan door een eeuwenlang isolement. Ondanks de openlegging middels verharding van de weg Deventer – Hannover (1823), aanleg van de spoorlijn (1865) en verbetering van de landwegen blijft het eigen karakter met de oude gewoonten en klederdrachten hecht in stand. Contacten zijn er slechts met Goor (vroeger bestuurscentrum), Lochem (wekelijkse markt) en Deventer (afzetgebied landbouwproducten)<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n